الفيض الكاشاني

256

راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )

است كه يقين و توكّلش كم باشد . بنابراين كسى كه يقين دارد خدا در تدبير خود شريكى ندارد از غير خدا نمىپرهيزد و مىداند كه شيطان خوار و مخلوق است و امر و فرمانى ندارد و هر چه خدا اراده كند همان خواهد شد و خداست كه ضارّ و نافع است ، و شخص خداشناس شرم دارد كه از غير خدا بپرهيزد ، بنابراين يقين به يگانگى خدا او را از پرهيز از شيطان بىنياز مىكند . 3 - گروهى از دانشمندان گفته‌اند : بايد از شيطان پرهيز كرد و گفتهء اهل بصره كه بندگان نيرومند بىنيازند كه از شيطان بپرهيزند و دلشان از دوستى دنيا بكلّى خالى است و دوستى دنيا وسيلهء گمراه كردن شيطان است ممكن است موجب غرور شود ، زيرا پيامبران نيز ( اگر خدا آنها را حفظ نكند ) از وسوسه‌هاى شيطان رهايى ندارند . پس چگونه ديگران رهايى مىيابند و تمام وسوسه‌هاى شيطان از نوع شهوتها و دوستى دنيا نيست بلكه شيطان در اسماء و صفات خدا و در نيك دانستن بدعتها و گمراهيها و غيره نيز وسوسه مىكند و هيچ كس از خطر وسوسهء شيطان رهايى ندارد ؛ قرآن از اوّل تا آخر انسان را از شرّ شيطان بر حذر مىدارد . پس چگونه مىتوان ادّعا كرد كه كسى از او در امان باشد و پرهيز از شيطان منافاتى با سرگرم شدن به دوستى خداى متعال ندارد ، زيرا يكى از انواع دوستى خدا اطاعت فرمان اوست و خدا به ما امر كرده از شيطان بپرهيزيم ؛ چنان كه امر فرموده از كافران پرهيز كنيم و فرموده است : وَ لْيَأْخُذُوا حِذْرَهُمْ وَ أَسْلِحَتَهُمْ ، « 101 » و نيز فرمود : وَ أَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَ مِنْ رِباطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَ عَدُوَّكُمْ . « 102 » در اين صورت لازم است به فرمان خدا از دشمن كافر در حالى كه آنها را مىبينى بپرهيزى . پس پرهيز از دشمنى كه تو را مىبيند و تو او را نمىبينى به طريق اولى لازم است ، از اين رو گفته‌اند : اميد دست يافتن به شكارى كه تو

--> ( 101 ) نساء / 103 : و بايد آنها وسايل دفاعى و سلاحهاى خود را با خود ( در حال نماز ) حمل كنند . ( 102 ) انفال / 63 : در برابر آنها ( دشمنان ) آنچه توانايى داريد از « نيرو » آماده سازيد ( و همچنين ) اسبهاى ورزيده ( براى ميدان نبرد ) تا به وسيله آن دشمن خدا و دشمن خويش را بترسانيد .